एनडीआरएफ जवानांसाठी २४ तास मानसिक आरोग्य सेवा; एमपॉवरसोबत महत्त्वपूर्ण करार

शबनम न्यूज | प्रतिनिधी

एनडीआरएफ पत्नी कल्याण संघटनेने (NWWA) देशभरातील एनडीआरएफ कर्मचारी आणि त्यांच्या कुटुंबीयांसाठी ‘प्रोजेक्ट-निर्मल’ हा एक समर्पित मानसिक आरोग्य आणि मनोसामाजिक सहाय्य (MHPSS) उपक्रम सुरू करण्यासाठी, श्रीमती नीरजा बिर्ला यांनी आदित्य बिर्ला एज्युकेशन ट्रस्ट (ABET) अंतर्गत स्थापन केलेल्या आणि अखिल भारतीय स्तरावर मानसिक आरोग्य सेवा पुरवणारी संस्था ‘एमपॉवर’ (Mpower) सोबत सामंजस्य करारावर (MoU) स्वाक्षरी केली आहे.

आपत्कालीन परिस्थितीत एनडीआरएफच्या बचावकर्त्यांना सामोरे जावे लागणारा तीव्र ताण, शारीरिक श्रम आणि अचानक तैनाती लक्षात घेऊन, व्यावसायिक ताणाचे व्यवस्थापन करणे आणि मानसिक आरोग्याभोवती असलेला कलंक दूर करणे हे या संस्थात्मक भागीदारीचे उद्दिष्ट आहे.

‘ प्रोजेक्ट-निर्मल ‘ एक व्यापक सेवा प्रदान करते, ज्यामध्ये मानसिक आरोग्य जागरूकता सत्रे, नियमित मानसिक तपासणी, वैयक्तिक आणि गट समुपदेशन, टेलि-समुपदेशन, संकटकालीन हस्तक्षेप, आत्महत्या प्रतिबंध आणि आधार यांचा समावेश आहे.

संपूर्ण भारतभर व्याप्ती सुनिश्चित करण्यासाठी, प्रमुख प्रादेशिक केंद्रांमध्ये केंद्र-आधारित पथके स्थापन केली जातील. याव्यतिरिक्त, मानसिक आरोग्य तज्ञांद्वारे चालवली जाणारी एक समर्पित २४/७ बहुभाषिक हेल्पलाइन कर्मचारी आणि त्यांच्या कुटुंबियांना चोवीस तास मार्गदर्शन प्रदान करेल.

NWWA च्या अध्यक्षा श्रीमती प्रीती आनंद यांनी यावर जोर दिला की , “बचावकर्त्यांचे मनोधैर्य, सज्जता आणि एकूण प्रतिसादाची परिणामकारकता टिकवून ठेवण्यासाठी बचावकर्ते आणि त्यांच्या कुटुंबीयांच्या भावनिक स्वास्थ्याला प्राधान्य देणे आवश्यक आहे”.

या उपक्रमाबद्दल बोलताना, एमपॉवरच्या आदित्य बिर्ला एज्युकेशन ट्रस्टच्या संस्थापक आणि अध्यक्षा, श्रीमती नीरजा बिर्ला म्हणाल्या : “मानसिक आरोग्य हे प्रतिसाद प्रणालीच्या सामर्थ्याचाच एक अविभाज्य भाग आहे, हे ओळखल्याबद्दल आम्ही एनडीआरएफचे मनापासून कौतुक करतो. प्रोजेक्ट निर्मलच्या माध्यमातून, एमपॉवर ‘द एनडीआरएफ वाइव्हज वेल्फेअर असोसिएशन’सोबत मिळून आघाडीच्या कर्मचाऱ्यांना आणि एनडीआरएफच्या कुटुंबांना संरचित मानसिक आरोग्य सहाय्य देण्यासाठी एक अग्रगण्य पाऊल उचलत आहे. ही भागीदारी म्हणजे, अहोरात्र देशाची सेवा करणाऱ्यांसाठी मानसिक आरोग्य सेवेला पद्धतशीरपणे संस्थात्मक स्वरूप देण्याच्या आणि एकात्मिक मानसिक आरोग्य सहाय्य प्रणाली तयार करण्याच्या दिशेने काम करण्याच्या एमपॉवरच्या अखिल भारतीय दृष्टिकोनाची सुरुवात आहे.”

एमपॉवरकडे भारतातील गणवेशधारी आणि आघाडीच्या सेवांसोबत काम करण्याचा व्यापक अनुभव आहे, ज्यामध्ये केंद्रीय औद्योगिक सुरक्षा दल (CISF), केंद्रीय राखीव पोलीस दल (CRPF) आणि महाराष्ट्रातील पोलीस दलांचा समावेश आहे. याद्वारे अत्यंत तणावपूर्ण वातावरणात मानसिक आरोग्य समुपदेशन आणि मनोसामाजिक आधार पुरवला जातो. CISF सोबतच्या ‘प्रोजेक्ट मन’ सारख्या दीर्घकालीन उपक्रमांमधून, एमपॉवरने एक संस्थात्मक दृष्टिकोन विकसित केला आहे, जो जागरूकता, लवकर ओळख, समुपदेशन, क्षमता बांधणी आणि व्यावसायिक मदतीची उपलब्धता या सर्वांना एकत्र आणतो. या अनुभवाने, आघाडीच्या कर्मचाऱ्यांसाठी मानसिक आरोग्याला केवळ दृश्यमान त्रासाच्या क्षणांपुरता मर्यादित प्रतिसाद न मानता, त्यांना आधार प्रणालीचा एक अविभाज्य आणि शाश्वत भाग बनवण्याचे महत्त्व अधोरेखित केले आहे. याच अनुभवावर आधारित, एमपॉवरचा ‘प्रोजेक्ट निर्मल’ हा, समुदाय आणि राष्ट्राच्या रक्षणात आघाडीचे कार्यकर्ते आणि त्यांच्या कुटुंबीयांची महत्त्वपूर्ण भूमिका ओळखून, त्यांच्या मानसिक आरोग्याची काळजी आणि कल्याण पद्धतशीरपणे मजबूत करण्याच्या एमपॉवरच्या अखिल भारतीय दृष्टिकोनातील पहिले पाऊल आहे.