मिश्कील शब्दांपासून आईच्या मायेपर्यंत… ‘द मनमौजी’मध्ये रंगली वैभव जोशी यांची काव्यमैफल

शबनम न्यूज | प्रतिनिधी

कधी शब्दांतून फुलणारे प्रेम, कधी मिश्कील ओळींतून उमटणारा हास्याचा खळखळाट, तर कधी आईच्या आठवणीने मनाच्या कोपऱ्यात दाटून येणारी हुरहूर… कवितेच्या अशा विविध भावछटांनी सजलेली मैफल म्हणजे ‘द मनमौजी’. प्रसिद्ध कवी आणि गीतकार वैभव जोशी यांच्या शब्दांनी, सादरीकरणाने आणि मनमोकळ्या संवादाने चिंचवड येथील प्रा. रामकृष्ण मोरे प्रेक्षागृहात रंगलेल्या या कार्यक्रमाने रसिकांना कधी हसवले, कधी प्रेमाच्या तरल भावविश्वात रमवले, तर कधी भावुक केले. पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेच्या वतीने आयोजित अभिजात मराठी भाषा सप्ताहाच्या निमित्ताने या कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते.

‘द मनमौजी’ हा केवळ कविता आणि गझल सादर करण्याचा कार्यक्रम नसून शब्द, संगीत आणि संवाद यांच्या माध्यमातून रसिकांशी भावबंध जोडणारा अनुभव ठरला. वैभव जोशी यांनी आपल्या विविध रचनांमधून प्रेम, सौंदर्य, निसर्ग, मानवी स्वभाव, आयुष्यातील गमतीजमती आणि आईविषयीचे प्रेम अशा विषयांना स्पर्श केला. त्यांच्या सादरीकरणातील सहजता, शब्दांमधील लय आणि आशयातील विविधता यामुळे संपूर्ण मैफल रंगतदार झाली.

मिश्कील शब्दांतून हास्याची कारंजी
कार्यक्रमातील काही रचनांनी आपल्या मिश्कील शैलीतून रसिकांना खळखळून हसवले. ‘एक पेग म्हणता म्हणता दोन-चार झाले, सशासारखे जिने एकदम पाणीदार झाले’ अशा ओळींमधून त्यांनी मानवी स्वभावातील गमतीशीर पैलू प्रभावीपणे उलगडले. साध्या प्रसंगातून विनोद निर्माण करण्याची हातोटी, शब्दांची अचूक निवड आणि सादरीकरणातील सहजता यांमुळे या रचनेला रसिकांनी उत्स्फूर्त प्रतिसाद दिला. कवितेतील विनोद केवळ हसवणारा न राहता दैनंदिन जगण्यातील विसंगतींकडे मिश्कीलपणे पाहण्याची दृष्टी देणारा ठरला.

सौंदर्य आणि निसर्गाची शब्दमय गुंफण
प्रेम आणि सौंदर्याच्या भावविश्वात घेऊन जाणाऱ्या रचनांनीही मैफलीत विशेष रंग भरला. ‘तिला पाहून सळसळत्या वनाची आठवण येते…’ आणि ‘तिच्या गंधाळण्याने चंदनाची आठवण येते…’ अशा निसर्गप्रतिमांनी नटलेल्या ओळींमधून प्रिय व्यक्तीच्या सौंदर्याचे, तिच्या अस्तित्वाचे आणि तिच्यामुळे मनात जागणाऱ्या भावनांचे चित्र उभे राहिले. वनाचा ताजेपणा आणि चंदनाचा सुगंध यांसारख्या प्रतिमांच्या माध्यमातून व्यक्त होणारे प्रेमाचे तरल भावविश्व रसिकांना भावले. निसर्ग आणि मानवी भावना यांची सांगड घालत शब्दांतून चित्र उभे करण्याची कवीची शैली या रचनांमधून अनुभवायला मिळाली.

‘मन तुझे जलतरंग…’मधून प्रेमभावनेचा सुरेल आविष्कार
वैभव जोशी यांची लोकप्रिय रचना ‘मन तुझे जलतरंग, लहरी तुझा साज’ या कवितेने कार्यक्रमात प्रेमाच्या भावविश्वाला सुरेल स्पर्श दिला. मनातील भावनांची लय, शब्दांचे नादमाधुर्य आणि प्रेमाच्या अनुभूतीचे काव्यमय चित्रण यांमुळे या रचनेने रसिकांचे लक्ष वेधून घेतले. शब्दांच्या लयीतून आणि भावपूर्ण सादरीकरणातून खुलणाऱ्या या कवितेला प्रेक्षकांनी टाळ्यांच्या गजरात दाद दिली.

आईविषयीच्या कवितेतून उलगडली मायेची हळवी बाजू
मैफलीतील सर्वाधिक भावस्पर्शी छटांपैकी एक म्हणजे आईविषयीच्या प्रेमाची अभिव्यक्ती. ‘आयुष्याला घाबरण्याचा स्वभाव नाही आई, तुझ्याविना जगण्याचा सराव नाही आई…’ या ओळींमधून आईच्या अस्तित्वाचे आयुष्यातील महत्त्व, तिच्याविषयीची ओढ आणि तिच्या सहवासातून मिळणारे बळ व्यक्त झाले. आयुष्यातील संकटांना सामोरे जाण्याची तयारी असली, तरी आईच्या अनुपस्थितीची कल्पनाही मनाला अस्वस्थ करणारी असते, ही भावना या ओळींमधून प्रभावीपणे व्यक्त झाली. या हळव्या रचनेने उपस्थितांच्या मनाला स्पर्श केला.

विनोद, प्रेम, सौंदर्य आणि मातृप्रेम अशा विविध भावविश्वांचा प्रवास घडवणाऱ्या या मैफलीत वैभव जोशी यांनी कविता आणि गप्पा यांची सहज सांगड घातली. प्रत्येक रचनेमागील भावना आणि तिचा आशय रसिकांपर्यंत पोहोचवताना त्यांनी संवादशैलीचा प्रभावी वापर केला. त्यामुळे कार्यक्रम हा केवळ रंगमंचावरील सादरीकरण न राहता कवी आणि रसिक यांच्यातील जिव्हाळ्याचा संवाद ठरला. विविध भावछटांना दाद देत रसिकांनी कार्यक्रमाचा आनंद घेतला.

चौकट – ‘चांगभलं’च्या सुरांनी दुमदुमले प्रा. रामकृष्ण मोरे प्रेक्षागृह
‘चांगभलं’ या सांगीतिक कार्यक्रमातून मराठी संगीत, लोकसंस्कृती आणि परंपरेचे विविध रंग उलगडले. महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक जीवनाशी नाते सांगणाऱ्या संगीतपरंपरेचा अनुभव देणाऱ्या या कार्यक्रमाने रसिकांना मराठीपणाचा सुरेल आनंद दिला. संगीताच्या माध्यमातून परंपरेतील भावविश्व, सांस्कृतिक मूल्ये आणि मराठी भाषेची गोडी यांची सुंदर अनुभूती उपस्थितांना मिळाली.

मराठी संगीताचा समृद्ध वारसा आणि लोकपरंपरांमधील उत्साह यांची सांगड घालणाऱ्या या कार्यक्रमाला रसिकांनी उत्स्फूर्त प्रतिसाद दिला. सुरेल सादरीकरणामुळे प्रा. रामकृष्ण मोरे प्रेक्षागृहात उत्साहपूर्ण वातावरण निर्माण झाले. मराठी संस्कृतीचा अभिमान जागवणारी ही मैफल उपस्थितांच्या मनात विशेष स्थान निर्माण करून गेली.

चौकट – गझलेच्या शब्दांतून उलगडले भावविश्व
गझलेचे साहित्यिक सौंदर्य, तिची रचनापद्धती आणि सादरीकरणातील वैशिष्ट्ये समजून घेण्याची संधी ‘गझल आख्यान’ अर्थात ‘मुजुमदार सरांचा क्लास’ या विशेष कार्यक्रमातून रसिकांना मिळाली. गझल ही केवळ संगीताची एक शैली नसून शब्द, भावना, लय आणि आशय यांची सुंदर गुंफण असलेली काव्यप्रकाराची परंपरा आहे, याचा उलगडा या कार्यक्रमातून झाला.

गझलेची निर्मिती, तिच्या रचनेमागील बारकावे, शब्दांच्या माध्यमातून व्यक्त होणाऱ्या भावना, संगीताचा सुरेल स्पर्श आणि गायनाची वैशिष्ट्यपूर्ण शैली यांची माहिती देत गझलेच्या विश्वाची ओळख करून देण्यात आली. शब्दांच्या अर्थछटा आणि त्यातून व्यक्त होणाऱ्या भावनांचा आस्वाद घेत गझलप्रेमी रसिकांनी या कार्यक्रमाला दाद दिली. साहित्य आणि संगीत यांचा परस्परांशी असलेला अनुबंध अधोरेखित करणारा हा कार्यक्रम अभिजात मराठी भाषा सप्ताहातील एक महत्त्वपूर्ण अनुभव ठरला.

दिग्गज गायकांच्या सुरेल आवाजात रंगला ‘म… मराठीचा’सांगितिक कार्यक्रम

मराठी संगीताचे विविध पैलू, लोकप्रिय गीतांचा ठेवा आणि मराठी संस्कृतीचा समृद्ध वारसा उलगडणारा ‘म…मराठीचा’ हा विशेष सांगीतिक कार्यक्रम उत्साहपूर्ण वातावरणात रंगला. दिग्गज गायकांच्या सुरेल आवाजातून मराठी गीतसंगीतातील वैविध्यपूर्ण रंग रसिकांसमोर साकारले. भावस्पर्शी गीते, सुरेल सादरीकरण आणि मराठी भाषेविषयीचा अभिमान यांचा संगम या कार्यक्रमात अनुभवायला मिळाला.

मराठी संगीताने अनेक पिढ्यांच्या मनावर उमटवलेला ठसा आणि गीतांमधून व्यक्त होणाऱ्या भावना यांचा प्रत्यय या मैफलीतून आला. प्रा. रामकृष्ण मोरे प्रेक्षागृहात उपस्थित संगीतप्रेमींनी या कार्यक्रमाचा मनमुराद आनंद घेतला. मराठी भाषेची गोडी आणि संगीताची भावस्पर्शी ताकद अधोरेखित करणारा ‘म…मराठीचा’ हा कार्यक्रम रसिकांसाठी अविस्मरणीय ठरला.

‘सूर तरुणाईचा… ध्यास मराठीचा’मधून नव्या पिढीचा सुरेल आविष्कार

तरुणाईची ऊर्जा, मराठी चित्रपटगीतांची लोकप्रियता आणि महिला वाद्यवृंदाचे दमदार सादरीकरण यांची सुरेल सांगड ‘सूर तरुणाईचा… ध्यास मराठीचा’ या विशेष कार्यक्रमात अनुभवायला मिळाली. महिला वाद्यवृंदाने सादर केलेल्या संगीताने कार्यक्रमात उत्साहपूर्ण वातावरण निर्माण केले. मराठी चित्रपटगीतांच्या माध्यमातून संगीताचे विविध रंग उलगडत रसिकांना सुरेल मैफलीचा आनंद मिळाला.

‘सूर नवा ध्यास नवा’ तसेच ‘मी होणार सुपरस्टार’ या कार्यक्रमांमधून परिचित असलेले गायक विनल देशमुख, गायिका वर्षा एखंडे आणि ‘इंडियन आयडल मराठी’ फेम गायिका अश्विनी मिटे यांच्या सुमधुर स्वरांनी कार्यक्रमाला विशेष रंगत आणली. लोकप्रिय मराठी गीतांच्या सादरीकरणाला रसिकांनी उत्स्फूर्त दाद दिली. महिला वाद्यवृंदाची ऊर्जा, गायक-गायिकांचा सुरेल आवाज आणि मराठी गीतांशी असलेले रसिकांचे भावनिक नाते यामुळे ही मैफल विशेष ठरली.